VEELGESTELDE VRAGEN

Het verhaal van Kimberly Chang lijkt veel in veel opzichten op jouw eigen geschiedenis. Hoeveel van jou zit er in Kim? In welk opzicht is jouw verhaal anders?

Was het moeilijk om de herinneringen van een jong immigrantenmeisje terug te halen of zijn je herinneringen nog heel vers?

Wat was je motivering om dit boek te schrijven?

Je vervormt vertrouwde Engelse woorden om de lezers een indruk te geven van hoe Kimberly het Engels hoort. Is dat vanaf het begin een bewuste keuze geweest, of ontstond dat op een natuurlijke manier tijdens het schrijven?

Je ging naar een van New Yorks beste openbare scholen, daarna naar Harvard voor je bachelor en dan Columbia voor een master in fictieschrijven. Welke baantjes heb je gehad om jezelf te onderhouden gedurende deze tijd?

Je werkte enkele jaren als lerares Engels en als vertaalster Nederlands-Engels in Nederland. Wat bracht je hier?

Waarom wilde je schrijfster worden?

Welk advies zou je aan beginnende schrijvers willen geven? Hoe werd jouw werk gepubliceerd?

Door welke schrijver ben je meest beïnvloed?

Waar werk je op dit moment aan?

__________________________________________________

Het verhaal van Kimberly Chang lijkt veel in veel opzichten op jouw eigen geschiedenis. Hoeveel van jou zit er in Kim? In welk opzicht is jouw verhaal anders?

Alhoewel Bijna thuis fictie en niet autobiografisch is is de wereld waarin het verhaal zich afspeelt echt.

Net zoals Kimberly en haar moeder verhuisde ook mijn familie van Hongkong naar New York. Ik was toen 5 jaar oud, jonger dus dan Kim, maar net als Kim begreep ik geen woord Engels. Ik was één van de zeven kinderen. De verhuizing kostte mijn ouders al het geld dat ze hadden. Mijn familie werkte in een fabriek in Chinatown.

Mijn vader nam me, elke dag na schooltijd, mee en we kwamen vele uren later na afloop van het werk, kletsnat van het zweet en onder het stof, pas weer thuis. Net zoals bij de Chang’s krioelde het in ons appartement van insecten en ratten. In de winter zette mijn moeder de oven aan en de ovendeur open, omdat er geen enkele andere verwarming was.

Toen ik langzamerhand Engels leerde vroeg mijn leraar aan mijn ouders of ik klassen zou mogen overslaan. Mijn ouders weigerden dat omdat ik een dromerig kind was en zij niet geloofden in mijn schoolcapaciteiten. In de hoogste klas van de lagere school werd ik, net als Kimberley, getest door een aantal particuliere scholen en kreeg ik door die scholen studiebeurzen aangeboden. Ik werd geselecteerd door de Hunter College High School, een openbare school voor hoogbegaafde kinderen en daar wilde ik naar toe. Terwijl ik over Kimberly’s leven schreef vroeg ik mezelf af wat er met mij gebeurd zou zijn als ik had gekozen voor een particuliere school in plaats van de openbare school.

Rond deze tijd stopten mijn familieleden met het werken in de fabriek en verhuisden we naar een verwaarloosd huis in Brooklyn Heights, dat vroeger was opgedeeld in huurappartementen. Het was een hele verbetering ten opzichte van ons eerdere appartement maar wij hadden nog steeds heel weinig geld. Als ik niet op een topuniversiteit zou worden toegelaten, met een volledige studiebeurs en een extra toelage, zou ik nooit verder kunnen gaan studeren. Alhoewel ik het liefst Engelse literatuur wilde gaan studeren leek mij dat geen verstandige keuze als basis voor verdere studie en dus koos ik, net als Kimberly, voor exacte vakken. In het laatste jaar van mijn middelbareschooltijd werkte ik in drie verschillende laboratoria: het laboratoria voor Genetic Engineering and Molecular Biology, verbonden aan het Sloan-Kettering Cancer Research Center en het Biophysics/Interface Laboratorium van het Veterans Administration Medical Center in Brooklyn. Bij het Biophysics Laboratorium werkte ik onder de leiding van de beroemde Nederlandse dichter en wetenschapper Leo Vroman. 

Ik werd via Early Admissions toegelaten op Harvard en omdat ik op mijn middelbare school al veel vooruit had gewerkt kon ik het eerste jaar overslaan en begon ik als tweedejaarsstudent. Daar, op Harvard, realiseerde ik me dat ik mijn ware roeping, namelijk schrijven, moest gaan volgen en stapte ik over naar Engelse en Amerikaanse literatuur.Tijdens mijn studie had ik soms wel vier verschillende baantjes tegelijk: bordenwassen in de eetzaal, schoonmaken, voorlezen aan blinde mensen en leiding geven aan een zomerprogramma voor kinderen van Chinese immigranten. Ik studeerde cum laude af en probeerde een schrijfster te worden.

Omdat ik nog maar zo jong was toen ik naar Amerika kwam zijn een aantal details uit Kimberly’s leven gebaseerd op de ervaringen van mijn oudere broer Kwan, die ongeveer van dezelfde leeftijd was als Kimberly. In werkelijkheid was het Kwans loon dat door de fabrieksbaas verlaagd werd omdat hij te snel werkte. Kwan ging op zijn zestiende jaar studeren aan het Massachussets Institute of Technology en zou zijn PhD studie afsluiten met de hoogste scores ooit behaald in de historie van het MIT.

Helaas heeft er zich een enorme tragedie voorgedaan. Mijn broer Kwan is in november 2009, nog voor de publicatie van dit boek, bij een ongeluk met een privévliegtuig om het leven gekomen. Op een bepaalde manier was dit boek ook zijn boek. Hij las alle delen en hielp me met details en Chinese vertalingen. Hij was heel erg trots op dit boek. Het betekent heel veel voor me dat hij het boek nog wel heeft gezien toen het af was en dat sommige details uit zijn leven via dit boek zullen voortleven.

Ik wil benadrukken dat Bijna thuis fictie is, alhoewel sommige elementen van het verhaal zijn gebaseerd op levensechte gebeurtenissen. De plot is gecreëerd om de lezer een vreemde maar echte wereld te laten zien.

__________________________________________________

Was het moeilijk om de herinneringen van een jong immigrantenmeisje terug te halen of zijn je herinneringen nog heel vers?

Nooit zal ik vergeten hoe het was om in een onverwarmd ijskoud appartement te leven in de bitterkoude winters van New York. Of de smaak van fabriekstof in je longen. Of om een kakkerlak over je kleren te zien lopen, vooral als je er zo bang voor bent als ik.

Ik prijs mezelf elke dag gelukkig dat ik nu een heel ander leven leid.

__________________________________________________

Wat was je motivering om dit boek te schrijven?

Aanvankelijk wilde ik dit boek voor mijn moeder schrijven. Hoe moeilijk mijn vroege levensjaren ook zijn geweest, mijn moeders leven was nog vele malen moeilijker.
Als kind kan ik me niet herinneren dat mijn moeder ooit vroeg naar bed ging. Zij was altijd in de keuken bezig, werkend aan jurken en ceinturen die zij had meegebracht uit de fabriek. Ze viel altijd in slaap in de metro omdat ze zo moe was.

Mijn moeder heeft nooit Engels leren spreken, alhoewel ze daar erg haar best voor deed en in het Engels komt ze als heel simpel over. Ik wil mensen laten weten hoe welsprekend, wijs en grappig zij in werkelijkheid is. Ook wil ik laten weten hoeveel een moeder voor haar kinderen wil doen. Maar ik weet ik ook dat zij niet de enige is die offers heeft gebracht.

__________________________________________________

In deze roman wilde ik de verteller, de ik-persoon, op een nieuwe manier gebruiken. Ik wilde de lezer in het hoofd en het hart van een Chinees immigrant stoppen. Ik wilde dat de lezer zich tijdens het lezen echt als een Chinese immigrant voelde, door de Chinese taal te laten klinken alsof het zijn eigen taal was, en de moedertaal van de lezer als gebrabbel. Om de lezer te laten ervaren hoe het is om helder, bedachtzaam en intelligent in je eigen taal te zijn, maar als dom en onderontwikkeld over te komen in een vreemde taal, iets waar duizenden immigranten elke dag mee moeten leven.

Om op deze manier gebruik te maken van de eerste persoon enkelvoud, was een techniek die ik nog niet eerder had gezien. Ik wilde gebruik maken van een eigenschap die uniek is voor het geschreven woord – de mogelijkheid om te worden gehoord in het hoofd van de lezer – om de lezer in het hoofd van een persoon met een andere taal en achtergrond te brengen.

Ik hoop dat mensen elkaar hierdoor iets beter gaan begrijpen. Het taalgebruik in het boek is dus heel overwogen en een fundamenteel onderdeel van de gekozen structuur.

__________________________________________________

__________________________________________________

Als je een foto wilt zien van die Nederlandse jongen, klik hier. Dit is een foto genomen tijden onze trouwerij.

__________________________________________________

Er zijn maar weinig mensen met mijn achtergrond die in staat worden gesteld om hun verhaal te vertellen. Degenen die niet succesvol zijn hebben het te druk met overleven en de andere die het wel gemaakt hebben kiezen vaker voor een traditionele carrière in plaats van de financiële onzekerheid van het schrijversschap. Ook ik heb met deze vragen geworsteld omdat ik, vanaf het moment dat ik leerde lezen, altijd al van boeken heb gehouden. Er is een tijd geweest in mijn leven dat boeken het belangrijkste in mijn leven waren en ik hoop dat ik via mijn roman iemand op eenzelfde manier kan raken.

Ik ben van mening dat het heel belangrijk is om bepaalde delen van de Amerikaanse maatschappij voor het voetlicht te brengen. Zoveel mensen zijn miskende helden die in afbeulende armoede leven, maar toch kunnen lachen als ze je jouw wisselgeld teruggeven.

Wat mezelf betreft, ik dacht altijd dat het een te grote luxe en te groot risico was om schrijfster te worden. Op een gegeven ogenblik realiseerde ik me dat ik geen keuze had. Ik moest schrijven. Een heleboel schrijvers herkennen dat gevoel denk ik, die onweerstaanbare drang.

__________________________________________________

Ik denk dat, als je je werk goed genoeg doet dat je wordt beloond. Laat je werk zien aan mensen die je vertrouwt, doe het zo goed als je kan en geloof in jezelf.

Dit is mijn verhaal:

Het was voor mij een gevecht door een storm om deze roman te af te krijgen. Van begin tot eind kostte het mij 10 jaar. Ik pakte een paar uur onderbroken slaap, zorgde de hele dag voor mijn kleine kinderen, rende 's avonds naar de universiteit om les te geven, en kwam daarna om 23.00 uur thuis. In de weinige vrije tijd die overbleef wilde ik schrijven. Toen ik uiteindelijk klaar was met dit boek stuurde ik het naar mijn toenmalige literaire agent, een slimme en bedachtzame man, waarvoor ik nog steeds veel respect heb en die mij had aangenomen toen ik mijn allereerste verhaal liet publiceren. Nadat hij het manuscript van Bijna thuis had gelezen heeft hij onze samenwerking beëindigd: kennelijk was hij er niet van onder de indruk.

Ik was er kapot van. Al jarenlang verbleef ik in Nederland ver weg van de Amerikaanse literaire wereld. Ik wist niet of ik mezelf voor de gek hield om te denken dat ik een schrijver kon zijn. Ik overwoog iedere schrijver die ik kende te smeken mij bij hun agent aan te bevelen. Toen, omdat ik mijn eigen advies geloofde – als je goed genoeg bent dan zal het wel lukken – ging ik op zoek naar een nieuwe agent.

Omdat ik dus geen enkel contact had gaf ik mezelf een jaar om een nieuwe agent te vinden. Ik begon mijn zoektocht bij auteurs waar ik van hield. Ik las de dankwoorden in hun boeken om zo te achterhalen welke agentschappen hen vertegenwoordigden. Gedurende twee weken zocht ik dingen uit over agenten en maakte daarna een lijst van twaalf droomagenten.

Op een donderdagavond verzond ik mijn brieven aan de agenten, sommige per e-mail, andere per post. Vlak voordat ik er ook één wilde verzenden aan Suzanne Gluck, mede-hoofd van de wereldwijde literaire afdeling van William Morris Endeavor Entertaiment, dacht ik: ‘Deze agent neemt vast niet iemand aan die pas aan het begin van haar carrière staat; dit is een agent voor heel bekende schrijvers. Ik ben wel gek.’ Voordat ik mezelf kon bedenken had ik al met mijn vinger op ‘verzenden’ gedrukt. Tot mijn stomme verbazing reageerde Suzanne binnen een half uur. Kort daarop volgden er meer vragen naar het manuscript van andere agenten.

Ik voelde mij gelukkig en gevleid door de interesse van verschillende agenten. Ik ben heel blij dat ik voor Suzanne heb gekozen, die me in contact bracht met mijn huidige uitgever.

__________________________________________________

Ik ben door heel veel schrijvers beïnvloed. Om er een paar te noemen: Amy Tan, Lan Samantha Chang, Maxine Hong Kingston, Chang-rae Lee, Ethan Canin en Andrea Barrett.

Auteurs die mij er het meest toe hebben geïnspireerd om zelf ook te gaan schrijven zijn: Margaret Atwood, Kazuo Ishiguru, Italo Calvino, Anita Brookner en Donna Tartt.

__________________________________________________

Ik ben heel enthousiast over de nieuwe roman waaraan ik werk. Ook deze roman speelt zich af in Chinatown, alleen nu vanuit een heel ander perspectief. Het bevat dingen die ik tegenkwam tijdens mijn carrière als professionele ballroomdanseres.